• هنجارهای عصبی چیست؟
هنجار عصبی به حالتی گفته می شود که فرد بر اثر یک پدیده بیرونی واکنش هایی را در سطوح مختلف (متعارف، نامتعارف و خشونت آمیز) از خود نشان می دهد. هنجارهای عصبی گاه برای جامعه و اطرافیان پذیرفته شده هستند که به آن متعارف و معمول گفته می شود. اما زمانی که هنجارها از شکل طبیعی خود خارج می شوند، به طوری که اطرافیان آن را یک ضد ارزش و امر غیرمعمول بدانند، به آن هنجارهای عصبی نامتعارف گفته می شود. هنجارهای عصبی خشونت آمیز نیز به شکل تند و گاهی غیراخلاقی بروز می کنند.
• عامل تاثیرگذار بر هنجارهای عصبی
عوامل متعددی بر هنجارهای عصبی تاثیرگذار است که از محیط خارجی ناشی می شوند. یکی از مهمترین فاکتورهای تاثیرگذار، اصوات است. صداها به طور مستقیم وارد مغز می شوند و سیستم عصبی نیز با توجه به نوع صدای دریافتی، میزان و شدت آن واکنش های مختلفی را از خود نشان می دهند. برای مثال زمانی که صدا در قالب گفتار باشد، فرد با توجه به آنچه شنیده است از خود هنجار عصبی تولید می کند که میتواند حالت خشم، مهربانی، گریه، خنده و … باشد. اما زمانی که صدای دریافتی به صورت یک شکل و مداوم باشد، به طوری که مغز در طی روز تنها یک صدا را دائما دریافت کند، به شکل هنجارهای عصبی نامتعارف بروز می کند.
• معماری و هنجارهای عصبی
1- صدا و هنجاری عصبی
با توجه به اینکه صداها یک عامل مهم در تعیین نحوه ابراز هنجارهای عصبی هستند، لازم است تا در شیوه معماری به گونه ای عمل شود تا کمترین میزان صدمات به مغز وارد گردد. برای این کار استفاده از عایق های صوتی در ساختمان و به کار بردن مصالحی که کمترین عبور صدا را داشته باشند، ضرورت پیدا می کند. در این رابطه کف، سقف و دیوارهای ساختمان درگیر عایق های صوتی می شوند. این امر به ویژه برای ساختمان هایی که در مناطق پر رفت و آمد و یا مرکز شهر قرار گرفته اند، اهمیت بیشتری دارد. در مکانهای صنعتی، بیمارستانها و یا کارخانه هایی که با تجهیزات پر سر و صدا در ارتباط هستند، معماری ساختمانها باید در راستای کاهش و تقلیل صداها انجام شود.
![memari2](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'%20viewBox='0%200%20525%20350'%3E%3C/svg%3E)
2- نور و هنجارهای عصبی
فقدان نور کافی و تاریکی یک عامل مهم در ایجاد رفتارهای خشونت آمیز است. اگر چه گفته می شود افرادی که نیاز به آرامش دارند باید در مکانهای با نور کمتر زندگی کنند، اما در نهایت این نسخه برای مدت کوتاهی است. نبود نور در یک فضا به مدت طولانی تاثیرات مخربی را بر دستگاه عصبی بر جای می گذارد. استفاده از پنجره و نورگیرهای مختلف برای تابش مستقیم نور خورشید در ساختمان و طراحی ساختمان به گونه ای که در طول روز شاهد بیشترین استفاده از نور باشد، اهمیت پیدا می کند. ساختمانهای آموزشی و درمانی بیش از هر مکان دیگری به این نوع معماری نیاز دارند.
3- تاثیر گرما و سرما بر هنجارهای عصبی
گرما و سرما دو عامل تاثیرگذار بر واکنش های رفتاری انسان هستند. زمانی که سرما بیش از اندازه باشد، مطمئنا در واکنش های رفتاری ساکنین تاثیرات نامطلوبی بر جای می گذارد. با وجود وسایل و سیستم های فراوانی که در زمینه تولید گرما در فصل زمستان و سرما در فصل تابستان وجود دارد، باز هم طراحی ساختمان به گونه ای که نیاز کمتری به این تجهیزات داشته باشد، ضروری به نظر می رسد. اگر معماری به گونه ای باشد که کمترین عبور جریان هوا صورت بگیرد، موجب صرفه جویی در مصرف انرژی می شود. از سوی دیگر، مشکلات ناشی از استهلاک تجهیزات و سیستم های گرمایشی و سرمایشی کاهش می یابد. این امر تاثیرات غیرمستقیمی بر هنجارهای عصبی ساکنین ساختمان دارد.
منبع: www.azaran.com